De rol van je darmen in je hormonale balans

Je darmen doen veel meer dan alleen voedsel verteren. Ze spelen een sleutelrol in hoe je je voelt, hoe je huid eruit ziet en hoe je je lichaam omgaat met hormonen. Wist je dat het grootste deel van je feelgood-hormoon serotonine in je darmen wordt aangemaakt? Geen wonder dus dat je darmgezondheid invloed heeft op je energie, je gemoed én je cyclus.

Je darmen spelen namelijk een cruciale rol in je hormonale balans. Hormonale schommelingen beïnvloeden hoe snel je darmen werken, hoe gevoelig ze zijn en hoe efficiënt voedingsstoffen en hormonen worden verwerkt. 

Bij Guud Woman vinden we het belangrijk dat je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt. In dit artikel nemen we je mee in het verhaal achter je darmen, spijsvertering, een opgeblazen gevoel en hun link met je menstruatiecyclus.

Waarom je spijsvertering verandert doorheen je cyclus

Je menstruatiecyclus wordt gereguleerd door een samenspel tussen hersenen en eierstokken, waarbij oestrogeen en progesteron een belangrijke rol spelen. Deze hormonen beïnvloeden niet alleen je baarmoeder, maar ook de beweging van je darmen (darmmotiliteit) en mogelijk de samenstelling en activiteit van je darmmicrobioom.

Wetenschappelijke studies tonen aan dat hormonale schommelingen kunnen bijdragen aan:

• constipatie vóór de menstruatie
• diarree tijdens de menstruatie
• een opgeblazen buik en buikpijn 

Progesteron en constipatie voor je menstruatie

Na de ovulatie stijgt je progesteron. Dit hormoon speelt een essentiële rol in je cyclus: het bereidt je lichaam voor op een mogelijke zwangerschap. Progesteron zorgt ervoor dat het slijmvlies van je baarmoeder zich verder ontwikkelt en stabiel blijft, zodat een bevruchte eicel zich veilig kan innestelen. Je lichaam gaat als het ware in een beschermende, naar binnen gerichte modus. Die stabiliserende en rustgevende werking voel je niet alleen in je baarmoeder.

Progesteron ontspant ook ander glad spierweefsel in je lichaam, waaronder je darmen. Door deze ontspannende werking vertraagt de beweging van je darmen. Hierdoor kan de spijsvertering trager verlopen, wat kan leiden tot constipatie of een opgeblazen gevoel.

Ook op mentaal en emotioneel niveau kan de invloed van progesteron merkbaar zijn. Bij veel vrouwen werkt dit hormoon kalmerend op het zenuwstelsel en kan zorgen voor een meer introspectief gevoel: je energie keert naar binnen, je hebt meer behoefte aan rust, vertraging en cocooning. Dat is geen teken van zwakte, maar een biologisch logisch signaal van je lichaam om het tempo tijdelijk te verlagen of het wat zachter aan te doen in deze fase van je cyclus. Het is wel goed om te weten dat deze ervaring per persoon kan verschillen en dat niet iedere vrouw progesteron als rustgevend ervaart. 

Gevolgen voor je spijsvertering:

• tragere stoelgang
• Constipatie
• een zwaar of opgeblazen gevoel

Veel vrouwen herkennen deze veranderingen vooral in de dagen vóór hun menstruatie.

Diarree tijdens je menstruatie: de rol van prostaglandinen

Tijdens je menstruatie dalen de hormonen progesteron en oestrogeen. Tegelijkertijd neemt de aanmaak van prostaglandinen toe. Deze stofjes zijn nodig om het baarmoederslijmvlies los te laten en zorgen voor baarmoedercontracties, maar beïnvloeden ook je darmen.

Hierdoor kan de beweging van de darmen toenemen en worden ze gevoeliger voor prikkels. Dit verklaart waarom veel vrouwen tijdens hun menstruatie veranderingen in hun stoelgang ervaren. 

Dat kan leiden tot:

• Dunnere ontlasting of diarree
• vaker aandrang om naar het toilet te moeten
• extra buikkrampen of een zeurderig gevoel in de onderbuik 

Deze klachten zijn meestal het sterkst in de eerste dagen van de menstruatie en nemen af zodra de prostaglandinespiegel weer daalt.

Een gezonde cyclus start bij de lever en darmen

Wetenschappelijk onderzoek heeft al meerdere keren aangetoond dat onze hormonen worden beïnvloed door de gezondheid van twee belangrijke organen: onze lever en darmen. Je kunt hun invloed niet overschatten!

De lever is een belangrijk orgaan dat verantwoordelijk is voor de afbraak van gifstoffen en het reguleren van hormonen. Wanneer deze processen minder efficiënt verlopen, kunnen gezondheidsproblemen ontstaan die mogelijk een effect hebben op je menstruele gezondheid.

Het oestrogeen dat zijn functie heeft vervuld, meestal na de ovulatie, wordt in de lever omgezet in een inactieve vorm. Vervolgens wordt het via de darmen en uiteindelijk via de stoelgang uit het lichaam afgevoerd. Wanneer de lever veel te verwerken krijgt, bijvoorbeeld door leefstijl, alcoholgebruik, medicatie of langdurig gebruik van hormonale anticonceptie, krijgen andere afbraak- en ontgiftingsprocessen tijdelijk prioriteit. In die zin kan de verwerking van oestrogeen als het ware 'op de wachtlijst' komen te staan.

Hierdoor kan relatief meer actief oestrogeen in de bloedbaan aanwezig blijven. Dit wordt vaak omschreven als een vorm van oestrogeendominantie en kan gepaard gaan met klachten zoals hevige menstruaties, pijnlijke krampen, een opgeblazen gevoel, stemmingswisselingen, acne en gevoelige borsten.

Na de lever spelen de darmen een belangrijke rol. Zij zijn niet enkel verantwoordelijk voor je spijsvertering, maar helpen ook je stofwisseling te reguleren en je immuun-systeem en hormonale gezondheid te ondersteunen. Het darmmicrobioom is het geheel van alle biljoenen bacteriën, schimmels, gisten, virussen en andere micro-organismen in je darmen. Je hebt ze nodig voor een optimale gezondheid.

Recent Amerikaans onderzoek heeft aangetoond dat er binnen dit microbioom een bijzonder gezelschap aan bacteriën bestaat die invloed kan uitoefenen op de hormoonhuishouding: het estroboloom. Deze bacteriën beïnvloeden hoe oestrogeen in de darmen wordt verwerkt en of het het lichaam verlaat of opnieuw wordt opgenomen.

Wanneer deze bacteriën hun werk niet optimaal doen, kan een deel van het oestrogeen opnieuw worden opgenomen in het lichaam. Zij produceren enzymen die inactief oestrogeen in de darmen weer kunnen activeren. Een groot deel van het oestrogeen verlaat het lichaam namelijk via de darmen in inactieve vorm.

Door de activiteit van het estroboloom kan een deel daarvan opnieuw in de bloedbaan terechtkomen, waardoor deze bacteriën invloed hebben op de hoeveelheid circulerend oestrogeen in het lichaam. Als dit proces minder goed functioneert, bijvoorbeeld bij een lage diversiteit van darmbacteriën, kan er juist een vermindering van de hoeveelheid circulerend oestrogeen optreden. E

en verhoogde activiteit van deze bacteriën kan daarentegen bijdragen aan een hogere hoeveelheid circulerend oestrogeen.

Als die bacteriën hun werk niet optimaal doen, kan een deel van het oestrogeen opnieuw worden opgenomen in het lichaam. Ze produceren enzymen die inactief oestrogeen in je darmen weer kunnen activeren. Een groot deel van het oestrogeen in je lichaam wordt namelijk via de darmen in inactieve vorm afgevoerd.

Door de activiteit van dit gezelschap (het estroboloom) kan een deel daarvan opnieuw in je bloedsomloop terechtkomen, waardoor deze bacteriën invloed hebben op de hoeveelheid circulerend oestrogeen in je lichaam. Als dit proces minder goed werkt, door bijvoorbeeld een lage diversiteit vandarmbacteriën, kan er juist een vermindering van de hoeveelheid circulerend oestrogeen optreden. Een verhoogde activiteit van deze darmbacteriën kan daarentegenbijdragen aan een hogere hoeveeheid circulerend oestrogeen.

Beide situaties kunnen op lange termijn ongunstige gevolgen hebben en hormonale stoornissen met zich meebrengen. Het estroboloom wordt beïnvloed door onder andere je leeftijd, genetische achtergrond, verschillende omgevingsinvloeden, je eetpatroon, alcoholinname, stress en antibioticagebruik.

Het estroboloom: je darmen en oestrogeen

In je darmen leeft het estroboloom: een groep bacteriën die betrokken is bij de verwerking van oestrogeen. Onderzoek laat zien dat verstoringen in het estroboloom invloed kunnen hebben op de hormonale balans. Je darmgezondheid speelt daarmee dus een cruciale rol in hoeveel oestrogeen actief blijft in je lichaam.

 Wat kan je doen voor een betere spijsvertering?

• Eet voldoende vezels (fruit, groenten, volkoren granen)
• Drink genoeg water
• Beperk alcohol
• Ondersteun je lever met kruisbloemige groenten
• Beweeg dagelijks
• Eet rustig en kauw goed
• Kijk eens achterom: de frequentie, vorm en kleur van de ontlasting geven directe feedback over je darmgezondheid
• Overweeg pre- en probiotica
  
  

Wil je graag meer info over hoe je je darmgezondheid kan ondersteunen. Of wil je je graag laten begeleiden door een expert ga dan naar Mindyourgut.